Vụ mùa chiêm xuân ở xã Tân Văn đến gần, thế nhưng khoảng 300 hộ nông dân đang điêu đứng vì cầm chắc nguy cơ mất mùa khi lúa chỉ cho toàn hạt lép. Nhiều người cứ ra đứng trước ruộng nhìn rồi thở dài và quay về… Có những đám lúa bị bỏ mặc vàng úa trên đồng.
Theo thống kê của Hội nông dân xã Tân Văn, có khoảng 63 ha ruộng lúa bị hiện tượng lép hạt. Ước tính thiệt hại lên đến trên 2 tỷ đồng. Toàn bộ diện tích trên được gieo sạ bằng giống lúa PC10 của Công ty giống cây trồng Nha Hố, phân phối qua các đại lý tại địa phương.
Chị Bạch Thị Tươi ở thôn Hà Trung nghẹn ngào: “Gia đình tôi gieo trồng hơn 2 sào lúa PC10. Chúng tôi vẫn chăm sóc đúng kỹ thuật và lúa phát triển bình thường, nhưng gần đến ngày gặt mới phát hiện lúa không có hạt nên chẳng muốn thu hoạch nữa”. Tương tự, gia đình chị Nguyện Thị Thúy Hà ở thôn Mỹ Hòa gieo 1,4 sào lúa giống PC10, kết quả cho toàn hạt lép. Chị Hà phải thuê người đem máy cắt cỏ dọn ruộng để chuẩn bị mùa sau.
Những nhà nông này cho biết, các năm trước đã sử dụng giống PC10 cho năng suất bình thường, không hiểu sao tỷ lệ hạt đạt chuẩn năm nay chưa tới 20%, có ruộng mất trắng. Khi gieo trồng lúa vẫn phát triển tốt và vẫn trổ bông, nhưng cây lúa cứ đứng trơ mãi không chịu cúi vì toàn hạt lép. Cùng trên một cánh đồng nhưng các giống lúa khác cho năng suất bình thường.
Nhiều đám ruộng trồng lúa PC10 bị lép hạt 100% nên thuê thợ dùng máy cắt cỏ xén bỏ. Ảnh: Quốc Dũng
Ông Lê Thanh Hà – Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Văn cho biết, đây là lần đầu tiên xảy ra hiện tượng lúa trổ toàn hạt lép tại địa phương. “Theo tôi nguyên nhân nbso có thể do hạt giống không chất lượng, vì năm nay thời tiết thuận lợi cho cây lúa phát triển, các giống lúa khác gieo trồng tại Tân Văn cùng ngày, cùng tháng và cùng thửa đều rất đạt, chỉ PC10 là bị lép lên tới 80-90%”, ông Hà nói.
Tổng giám đốc Công ty giống cây trồng Nha Hố, ông Vũ Xuân Long thì khẳng định: “Hiện tượng lúa PC10 trồng thất bại tại xã Tân Văn là do thời tiết, hoàn toàn không phải do giống. Chúng tôi đã cử cán bộ kỹ thuật đi kiểm tra đồng ruộng ở đó và kết luận lúa trổ vào dịp thời tiết xấu nên xảy ra lép hạt, không có nhân gạo”.
Trao đổi với VnExpress.net, kỹ sư Phan Hải Triều, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật cây công nghiệp, cây ăn trái Lâm Đồng, cho rằng hiện tượng lúa trổ hạt lép có rất nhiều nguyên nhân. Theo đó, cần xem lại lúa có bị các bệnh như lép hạt, than thư; hoặc cần kiểm chứng những yếu tố ngoại cảnh như thời điểm lúa trổ thời tiết không thuận lợi (nhiệt độ dưới 5 độ C, hay quá nóng, nắng hạn…). Theo kỹ sư Hải, nguyên nhân rất quan trọng khác là những yếu tố đặc biệt như nhụy hoa không thể thụ phấn nên trổ toàn hạt lép, hay tệ hơn là không trổ hạt.
“Ngoài ra hiện tượng giống bị thoái hóa là rất bình thường và khi giống lúa đã thoái hóa thì không nên đưa vào canh tác. Nếu thời tiết thuận lợi và lúa được bà con chăm sóc tốt thì cần phải xem xét kỹ đến yếu tố giống”, kỹ sư Phan Hải Triều cho biết thêm.
